//////

Monthly Archives: Czerwiec 2015

RUCHOMA STOPA PROCENTOWA

W operacjach tych przyjęto ruchomą stopę procentową, powiąza­ną z LIBOR (stopa oprocentowania pożyczek na londyńskim rynku międzybankowym). Banki przyjęły taką stopę dlatego, gdyż oprocen­towanie przyjętych przez nie depozytów nie było identyczne i chciały chronić swe interesy wobec wierzycieli. Tym samym kraje dłużnicze były potencjalnie narażone na wzrost ciężarów związanych z obsługą zaciągniętego długu. Innym zabezpieczeniem kredytodawców było udzielanie pożyczek podmiotom publicznym lub pożyczek gwaran­towanych przez państwo. Zarówno rządy, jak i instytucje między­narodowe pochwalały ów mechanizm wykorzystania petrodolarów.

WZROST STÓP PROCENTOWYCH

Równocześnie gwałtownie wzrosły stopy procentowe, co było związane ze wzrostem deficytu budżetowego Stanów Zjednoczonych. Pomiędzy połową 1978 r. a połową 1981 r. – zwiększyły się one z 9,5% do 16,6%. Tak wysoki wzrost stóp procentowych przyczynił się z kolei do zaostrzenia recesji w latach 1981-1983. Z kolei recesja wywarła niszczący skutek w krajach rozwijających się, ponieważ zmniejszyła zapotrzebowanie na importowane przez nie towary, a ponadto spadł poziom cen za nie uzyskiwanych. Zmusiło to kraje rozwijające się do protekcjonistycznego ograniczenia importu z kra- | jów uprzemysłowionych.  Wysokie stopy procentowe w Stanach Zjednoczonych oraz za­dłużanie się miały dwa dalsze następstwa.

SKŁONNOŚĆ BANKIERÓW

Bankierzy byli coraz mniej skłonni pożyczać krajom rozwijającym się, ponieważ korzystniej ! było lokować pieniądze w Stanach Zjednoczonych. Ponadto wysokie stopy spowodowały wzrost wartości dolara, a tym samym wzrost realnej wartości zadłużenia zaciągniętego w amerykańskiej walucie. W rezultacie większość dłużników, szczególnie z krajów latynoame­rykańskich, odnotowała w 1982 r. rekordowe zadłużenie, gigantycz­ne ciężary obsługi tego długu oraz malejące możliwości wzrostu własnych dochodów przede wszystkim z eksportu. Okazało się, iż przeważającą część pożyczek dłużnicy wykorzystali na finansowanie nieefektywnych przedsiębiorstw państwowych oraz wzrost wydatków konsumpcyjnych. Nie ulega wątpliwości, że niezależnie od uwarun­kowań zewnętrznych kryzys zadłużeniowy został spowodowany rów­nież błędami w wewnętrznej polityce gospodarczej.